Zagraniczne procedury patentowe

Ubiegając się o ochronę wynalazku za granicą zgłaszający może skorzystać z jednej z trzech przedstawionych niżej procedur. Korzystając z 12-miesięcznego terminu pierwszeństwa można:
·         dokonać zgłoszeń w innych państwach i wszcząć postępowanie zgłoszeniowe w oparciu o ich krajowe procedury patentowe,
·         dokonać zgłoszenia wynalazku w Europejskim Urzędzie Patentowym celem uzyskania ochrony w państwach będących stronami Konwencji o patencie europejskim (EPC) z dnia 5 października 1973 roku,
·         dokonać zgłoszenia wynalazku w Międzynarodowym Biurze Własności Przemysłowej (WIPO) w Genewie w trybie PCT, w oparciu o przepisy Układu o Współpracy Patentowej z 16 czerwca 1970 roku., które zostaje przekierowane do Międzynarodowego Organu ds. Badań Wstępnych (IPEA) oraz Międzynarodowego Organu Poszukiwań (ISA).
 
1.1.          EUROPEJSKIE ZGŁOSZENIE PATENTOWE
           
Patenty na wynalazki udzielane na mocy Konwencji o patencie Europejskim (EPC – European Patent Concention) noszą nazwę patentów europejskich. Umawiające się państwa poprzez ratyfikacje ustanowiły Europejską Organizację Patentową, której organ - Europejski Urząd Patentowy nadzorowany przez Radę Administracyjną zajmuje się udzielaniem patentów. Patent europejski charakteryzuje się możliwością uzyskania ochrony patentowej na zgłoszony wynalazek we wszystkich państwach, które są stronami Konwencji o patencie europejskim. Jeśli przedmiot patentu europejskiego dotyczy sposobu wytwarzania, ochrona przyznana patentem rozciąga się na produkty uzyskane bezpośrednio tym sposobem. Zgodnie z postanowieniami Konwencji można wnosić o udzielenie patentu europejskiego dla jednego lub kilku umawiających się państw. Zgłoszenia patentowego dokonuje się w Europejskim Urzędzie Patentowym i jest ono ważne we wszystkich wyznaczonych przez zgłaszającego krajach należących do EPC.  
Patenty europejskie  udziela się na wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki, pod warunkiem, że są one nowe, posiadają poziom techniczny i nadają się do przemysłowego stosowania. Czas trwania patentu europejskiego wynosi 20 lat od daty dokonania zgłoszenia.
Europejskie zgłoszenie patentowe powinno zwierać:
·         podanie o udzielenie patentu europejskiego – na formularzu przygotowanym przez EPO dostępnym w EPO lub UPRP, zaleca się wcześniejsze zapoznanie z uwagami objaśniającymi formularz. Ponadto w podaniu powinien widnieć twórca wynalazku lub wzory użytkowego, jeżeli nie jest nim osoba składająca podanie lub nie jest ona jedynym twórcą, wskazanie jednego twórcy powinno być złożone na osobnym piśmie.
·         opis wynalazku – zgłoszenie europejskiego wynalazku powinno zawierać dostateczny i pełny opis wynalazku, któremu może towarzyszyć rysunek lub rysunki. Opis jest podstawą dla zastrzeżeń, które określają zakres ochrony udzielonej patentem europejskim. Ponadto zgłoszenie może dotyczyć jednego wynalazku lub grupy wynalazków, będących połączonych ze sobą ideą wynalazczą.
Opis powinien zawierać: (a) określenie dziedziny techniki, której wynalazek dotyczy, (b) uwzględnienie dotychczasowego stanu techniki, który, na ile jest znany zgłaszającemu, może być uważany za przydatny dla zrozumienia wynalazku, (c) ujawnienie wynalazku – dokonane w taki sposób, aby problem techniczny oraz jego rozwiązanie były zrozumiałe, (d) zwięzłe opisanie figur w rysunkach, ze wskazaniem ich numerów, (e) szczegółowe przedstawienie przynajmniej jednego przykładu realizacji zastrzeżonego wynalazku, (f) wskazanie, jak wynalazek może być przemysłowo stosowany.
·         jedno lub więcej  zastrzeżeń
·         rysunki powoływane w opisie lub w zastrzeżeniach
·         skrót
Procedurę przyznawania patentu europejskiego można podzielić na kilka etapów; m.in. jest to badanie formalne, badanie merytoryczne oraz postępowanie sprzeciwowe, a także procedura odwoławcza, która przysługuje zgłaszającemu.
Pierwsza część procedury jest prowadzona przez oddział w Hadze oraz biuro w Berlinie i realizowana jest przez Sekcję Zgłoszeń i jeden z Wydziałów Poszukiwań. Oto elementy pierwszej części: badanie bezpośrednie po wniesieniu zgłoszenia, badanie formalne, przygotowanie sprawozdania z poszukiwania europejskiego oraz publikacja zgłoszenia oraz sprawozdanie z poszukiwania. Druga część procedury prowadzona jest przez Wydział Badań w Monachium i obejmuje badanie pełne oraz udzielenie patentu. Ostateczną decyzję w   sprawie udzielenia patentu podejmuje Wydział Badań. Kolejną, trzecią częścią, procedury zajmują się Wydziały ds. Sprzeciwów. Właśnie w tej części po raz pierwszy biorą udział strony trzecie – konkurenci. Istnieje też procedura odwoławcza, którą można wszcząć już podczas prowadzenia trzech pierwszych etapów, tj. można odwoływać się od decyzji Sekcji Zgłoszeń, Wydziałów Badań, Wydziałów ds. Sprzeciwów oraz Wydziału Prawnego.
 
ETAPY PROCEDURY
BADANIE FORMALNE
Pierwszym krokiem do uzyskania patentu europejskiego jest rejestracja zgłoszenia w UPRP lub Europejskim Urzędzie Patentowym. Zgłoszenie powinno być przygotowane w jednym z trzech języków: angielskim, francuskim lub niemieckim, które są oficjalnymi językami EPO. W przypadku zgłoszenia w innym języku do 3 miesięcy od daty zgłoszenia należy dostarczyć tłumaczenie. Inną datą wyznaczającą konieczność złożenia tłumaczenia jest 13 miesięcy od daty pierwszeństwa. Istotną kwestią jest dostarczenie w ciągu 16 miesięcy od najwcześniejszej daty pierwszeństwa numeru zgłoszenia pierwotnego. Dzięki zgłoszeniu patentowemu dokonanemu przez polski podmiot możliwe jest uzyskanie 20% zniżki w opłatach urzędowych za zgłoszenie, badanie, sprzeciw lub odwołanie, jeśli zgłoszenie dokonane jest wraz z tłumaczeniem na jeden z języków urzędowych EPO. Po odebraniu zgłoszenia Urząd nadaje mu kolejny numer i stwierdza datę wpływu, odsyłając jednocześnie zgłaszającemu potwierdzenie otrzymania zgłoszenia wraz z nadanym mu numerem.
 
BADANIE MERYTORYCZNE
Kolejnym etapem w procesie przyznawania patentu jest etap badania merytorycznego, który polega na badaniu europejskiego zgłoszenia patentowego i wynalazku, które ono dotyczy czy jest zgodne z wymogami EPC, w szczególności czy posiada zdolność patentową. Zgłaszający może złożyć wniosek o badanie w ciągu 6 miesięcy od daty ukazania w Europejskim Biuletynie Patentowym wzmianki o publikacji sprawozdania z poszukiwania europejskiego. Wniosek ten stanowi integralną część podania o udzielenie patentu, jednak uważa się, że jest on złożony dopiero w momencie uiszczenia opłaty za badanie. Nie istnieje możliwość wycofania wniosku. Termin złożenia wniosku lub opłat może być wydłużony do okresu ulgowego, który wynosi 1 miesiąc od dnia przesłania powiadomienia wskazującego na niedotrzymanie terminu, pod warunkiem, że w czasie tego okresu zostanie uiszczona dopłata. W przypadku, gdy Wydział Badań stwierdzi, że w zgłoszeniu są niedociągnięcia, poprawki, braki lub błędy niepozwalające na przyznanie patentu, za każdym razem wzywa zgłaszającego do udzielenia wyjaśnień lub zgłoszenia poprawek w danym terminie pod rygorem unieważnienia zgłoszenia patentowego.
Jeśli Wydział Badań stwierdza, że wynalazek nie może zostać opatentowany – odrzuca zgłoszenie. Wydział wydaje decyzję co do całości  i musi ona zawierać uzasadnienia odrzucenia. Uzasadnienie może opierać się jedynie na tych podstawach, co do których zgłaszający miał możliwość wypowiedzenia się. W przypadku, gdy Wydział Badań podejmie decyzję, że wynalazek posiada zdolność patentową w świetle obowiązującej Europejskiej Konwencji Patentowej, wówczas informuje o tym zgłaszającego. Patent zostaje wydany pod warunkiem uiszczenia opłat oraz po wyrażeniu zgody przez zgłaszającego na formę tekstu w jakiej Wydział zamierza udzielić patent. Ponadto należy dopilnować, aby wnieść tłumaczenia zastrzeżeń w dwóch pozostałych językach EPO jeśli nie zostało to zrobiono i jeśli jest to konieczne. Zgłaszający ma 4 miesiące na wyrażenie zgody na formę tekstu w jakiej Wydział przedstawia zgłoszenie patentowe, termin ten może być jednorazowo przedłużony o okres 2 miesięcy pod warunkiem, że zgłaszający zwróci się o to przed upływem terminu. Wniosek o przedłużenie tego terminu nie musi zawierać uzasadnienia. Procedura przyznania patentu na tym etapie może być znacznie skrócona, jeżeli zgłaszający zgodzi się na tekst przedstawiony przez Wydział Badań. W przypadku, gdy zgłaszający biernie podejdzie do tekstu i decyzji przedstawionej przez Wydział, tzn. ani nie wyrazi zgody, ani nie będzie wnioskował o przedłużenie terminu wówczas zgłoszenie jest automatycznie wycofywane i odrzucane. Jeżeli Wydział nie wyraża zgody na zmiany w tekście, powiadamia o tym fakcie zgłaszającego. W przypadku braku ustosunkowania się do pisma – również zgłoszenie jest odrzucane.
Po zatwierdzeniu treści patentowej, zgłaszający ma 3 miesiące na dokonanie opłat. Ponadto powinno zgłosić się tłumaczenie zgłoszenia, z którego jest zastrzegane pierwszeństwo lub oświadczenia przewidzianego w zasadzie, jeżeli jeszcze tego nie uczynił zgłaszający. W przypadku niedopełnienia, któregoś z ww. kroków – zgłoszenie jest wycofywane. Dopiero po uzupełnieniu tłumaczeń, do wskazanych krajów, w których nie jest ważny żaden z języków oficjalnych EPO, patent w takich krajach ma moc prawną.
Udzielenie patentu europejskiego wywołuje skutki z dniem ukazania się w Europejskim Biuletynie Patentowym wzmianki o udzieleniu patentu oraz równoczesnej publikacji jego  opisu, zastrzeżeń i rysunków. Publikacja ta ma miejsce nie wcześniej niż po 3 miesiącach od momentu, w którym treść patentu została uzgodniona. Ponadto właściciel patentu otrzymuje także poświadczenie otrzymania patentu europejskiego, do którego dołącza się opis patentowy.
 
POSTĘPOWANIE SPRZECIWOWE
            Etap postępowania sprzeciwowego może zostać wszczęty przez jakąkolwiek osobę trzecią, która wniesie sprzeciw w stosunku do udzielonego patentu europejskiego. Okres ten trwa przez 9 miesięcy od momentu publikacji informacji o udzieleniu patentu. Zawiadomienie o sprzeciwie uznaje się za ważne z chwilą wniesienia opłaty za sprzeciw. Sprzeciw może być wniesiony tylko i wyłącznie na następujących podstawach:
·         przedmiot patentu nie posiada zdolności patentowej według wymogów art. 52 do 57.
·         patent europejski nie ujawni wynalazku w sposób wystarczająco jasny i pełny, aby mógł być on wykonany przez fachowca z danej dziedziny
·         przedmiot patentu europejskiego wykracza poza treść zgłoszenia w chwili jego dokonania.
PROCEDURA ODWOŁAWCZA
Zgłaszającemu przysługuje również procedura odwoławcza w przypadku, gdy nie zgadza się z decyzją wydaną przez dany Wydział lub departament. Termin złożenia odwołania to 2 miesiące od dnia, w którym została przedstawiona decyzja, od której zgłaszający się odwołuje. Odwołanie uznaje się za ważne po uiszczeniu opłaty za odwołanie. Pisemne przedstawienie podstaw odwołania musi być złożone w ciągu 4 miesięcy od daty powiadomienia o decyzji. Nie ma możliwości przedłużenia powyższego terminu.