Procedury ochrony wzorów przemysłowych

2. WZORY PRZEMYSŁOWE 
 
Wzorem przemysłowym jest zewnętrzny wygląd produktu, z wyłączeniem cech technicznych. Prawie zawsze wzorem przemysłowym są cechy estetyczne. Jako wzór przemysłowy można chronić zewnętrzny (widoczny podczas zwykłego użytkowania) wygląd produktu z wyłączeniem cech uwarunkowanych technicznie. Najczęściej jako wzory przemysłowe są chronione:
·         opakowania (butelka),
·         symbole graficzne (etykieta, logo firmy),
·         kroje pisma typograficznego,
·         zestawy (meble, sztućce, rekwizyty do gier),
·         odzież.
Wzory przemysłowe są chronione przez okres do 25 lat od daty zgłoszenia zachowując jednocześnie ochronę prawno-autorską do czasu wygaśnięcia prawa z rejestracji wzoru.
 
2.1. POLSKA PROCEDURA PRZYZNANIA PRAWA OCHRONNEGO NA WZÓR PRZEMYSŁOWY
 
Przez uzyskanie prawa z rejestracji nabywa się prawo wyłącznego korzystania ze wzoru przemysłowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawniony z prawa z rejestracji może wskazać, w szczególności przez stosowne oznaczenie na towarach, że jego wzór przemysłowy korzysta z ochrony.
Postępowanie w sprawie przyznania prawa ochronnego dla wzoru przemysłowego rozpoczyna się w UPRP. Po otrzymaniu zgłoszenia urząd nadaje mu kolejny numer i stwierdza datę wpływu informując jednocześnie zgłaszającego.
 
ABY ZAREJESTROWAĆ WZÓR PRZEMYSŁOWY W POLSCE NALEŻY POSTĘPOWAĆ WEDŁUG NASTĘPUJĄCYCH INSTRUKCJI PODANYCH PRZEZ UPRP:
1.      Zapoznać się z Podstawowymi informacjami o ochronie prawnej wzorów przemysłowych
2.      Dokonać zgłoszenia. Zgłoszenia wzoru przemysłowego dokonuje się przez złożenie do Urzędu Patentowego podania wraz z opisem wzoru przemysłowego (3 egzemplarze) Opis powinien:
·         zawierać określenie wzoru przemysłowego, ze wskazaniem przeznaczenia,
·         określać figury ilustracji,
·         zawierać ponumerowany wykaz odmian wzoru przemysłowego, jeżeli   zgłoszenie obejmuje takie odmiany,
·         opisywać cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych, znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji.
Szczegółowe wymogi jakim powinno odpowiadać zgłoszenie określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów  z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń  wzorów przemysłowych ( Dz.U. nr 40, poz. 358 oraz z 2005r. nr 106, poz. 893).
3.      Wypełnić formularz  podania o udzielenie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy, który można pobrać również w Informacji Ogólnej Urzędu Patentowego RP. W podaniu zamieszczone jest pouczenie, w  którym można znaleźć szczegółowe informacje w jaki sposób należy wypełnić druk.
4.      Wnieść opłatę za zgłoszenie wzoru przemysłowego na konto Urzędu Patentowego RP – NBP O/O  Warszawa Nr 93101010100025832231000000.
Urząd Patentowy RP dokonuje rejestracji wzoru przemysłowego po przeprowadzeniu jedynie badania formalnego i stwierdzeniu, że zgłoszenie zostało sporządzone prawidłowo. Po stwierdzeniu, że zgłoszenie wzoru zostało sporządzone prawidłowo, Urząd Patentowy RP wydaje decyzję o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru. Decyzja ta jest warunkowa – udzielenie prawa z rejestracji następuje po uiszczeniu przez zgłaszającego opłaty za pierwszy, pięcioletni okres ochronny.
5.      Zgłaszający może występować przed Urzędem Patentowym RP osobiście lub przez pełnomocnika. Pełnomocnikiem w postępowaniu zgłoszeniowym może być tylko rzecznik patentowy. Lista wraz z adresami rzeczników patentowych dostępna jest w witrynie internetowej Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.
6.      Zachęca się do lektury poradnika - Wzory przemysłowe w działalności małych i średnich przedsiębiorstw
 
Udzielenie prawa ochronnego na wzór występuje jedynie w trybie rejestracyjnym, tzn. że Urząd Patentowy RP sprawdza zgłoszenie jedynie pod kątem formalnym, nie w badaniu merytorycznym. Ponadto należy pamiętać, że zgłoszenie wzoru przemysłowego obejmuje aspekt nowości, tzn. nie może zostać ujawnione przez zgłoszeniem wniosku o przyznanie prawa ochronnego, chyba że nastąpi to podczas oficjalnej lub oficjalnie uznanej wystawy w Polsce lub za granicą, a zgłoszenie będzie dokonane w czasie 6 miesięcy od daty wystawienia (tzw. pierwszeństwo wystawowe). Jeżeli postać wytworu lub jego część nie spełnia w sposób oczywisty takich wymogów jak indywidualny charakter oraz nowość, wówczas UPRP może odmówić wydania decyzji o ochronie wzoru przemysłowego. Informacje o przyznaniu ochrony wzoru przemysłowego publikuje się w Wiadomościach Urzędu Patentowego, a zgłaszający wniosek otrzymuje świadectwo rejestracji.
Procedura przyznania prawa ochrony wzoru przemysłowego trwa ok. 3 miesiące, w zależności od sposobu prowadzenia badania formalnego oraz braków i błędów w dokumentacji, a także wezwań do uzupełnienia.
W przypadku odmowy nadania prawa ochrony dla wzoru przemysłowego zgłaszający wniosek może rozpocząć procedurę odwoławczą. Jeżeli decyzja UPRP w dalszym ciągu jest podtrzymana zgłaszający może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.  
Prawo z rejestracji wzoru trwa 25 lat od daty zgłoszenia wzoru w Urzędzie. Udzielenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku zgłoszeniowego przez Urząd, następuje po uiszczeniu opłaty za pierwszy okres ochronny. Dokumentem, poprzez który stwierdza się udzielenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego jest świadectwo rejestracji. Urząd Patentowy ma obowiązek wzywania Zgłaszającego do wniesienia tylko pierwszej opłaty za I, pięcioletni, okres ochrony wzoru.
Wzory przemysłowe mogą być rozpatrywane z punktu widzenia ich ochrony jako utwory, w rozumieniu ustawy o prawie autorskim.
 

FORMULARZE I DOKUMENTY         
 
Formularz wniosku o udzielenie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy dostępny pod adresem:
·         http://www.uprp.pl/NR/rdonlyres/21C23320-73EA-455E-B806-77FFCF46BB56/737/FormZgloszWP.pdf
 
2.2. OCHRONA WZORÓW PRZEMYSŁOWYCH ZA GRANICĄ
W celu ochrony wzorów przemysłowych za granicą można skorzystać z jednego z trzech systemów:
1.      Systemu krajowego – zgłoszenie można dokonać w kraju, na terenie którego chce się wnieść wniosek o ochronę prawną wzoru. Zgłoszenia należy dokonać w języku urzędowym danego państwa, a także uiścić wszelkie niezbędne opłaty. W niektórych państwach wymagane jest korzystanie z pomocy lokalnego pełnomocnika, który jest odpowiednikiem polskiego rzecznika patentowego.
2.      Systemu regionalnego – istnieje również możliwość zastrzeżenia wzoru przemysłowego w instytucjach regionalnych w państwach, które należą do regionalnych systemów ochrony wzorów przemysłowych. Wówczas w ramach jednego zgłoszenia można ochronić prawa wzoru na terenie państw, które są członkami tego systemu.
Regionalne urzędy to:
·         Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM)
·         Urząd Znaków Towarowych Beneluksu (BDO)
·         Afrykańska Organizacja Własności Przemysłowej (ARIPO)
·         Afrykańska Organizacja Własności Intelektualnej (OAPI)
 
Organem odpowiedzialnym za rejestrację wzorów wspólnotowych jest Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) z siedzibą w Alicante w Hiszpanii. Językami roboczymi urzędu są język angielski, francuski, niemiecki, hiszpański i włoski. Jednakże wniosek może być złożony w każdym języku obowiązującym w UE, istnieje konieczność wyznaczenia jednego dodatkowego języka, który będzie używany w kontaktach z urzędem. Wnioski można składać osobiście lub on-line, pocztą albo faksem. Procedura rejestracyjna jest prosta i niedroga. W jednym zgłoszeniu można złożyć kilka zgłoszeń wzorów w tzw. zgłoszeniu wielokrotnym.   
·         Oto adres pod którym można znaleźć wniosek on–line o zarejestrowany wzór wspólnotowy: https://secure.oami.europa.eu/rcd/efiling/?lang=PL
·         Więcej informacji dostępnych pod adresem:
http://oami.europa.eu/ows/rw/pages/QPLUS/forms/electronic/fileApplicationRCD.en.do?langId=PL
http://oami.europa.eu/pdf/forms/invalidity_rcd_note_pl.pdf
 
3.      Systemu międzynarodowego -  w państwach będących stronami porozumienia haskiego, które dotyczy międzynarodowej rejestracji wzorów przemysłowych można wystąpić o przyznanie prawa ochronnego dla wzoru przemysłowego. Wykaz państw należących do porozumienia haskiego dostępny pod adresem http://www.wipo.int/export/sites/www/treaties/en/documents/pdf/hague.pdf. Za pośrednictwem jednego formularza i ujednoliconej procedury wzór przemysłowy zyskuje prawa ochronne na terenie wszystkich państw będących stronami Aktu genewskiego porozumienia haskiego. Polska jest stroną porozumienia od 2 lipca 2009 roku.
Zgłoszenia dokonuje się w Międzynarodowym Biurze WIPO, z siedzibą w Genewie, w jednym  z dwóch języków – angielskim lub francuskim, wnosząc jedną opłatę we frankach szwajcarskich. System haskim upraszcza proceduralne administrowanie wzorami przemysłowymi, gdyż umożliwia dokonywanie zmian na drodze jednej czynności w Biurze Międzynarodowym WIPO wywołując skutki prawne we wszystkich państwach porozumienia. Zgłoszenie międzynarodowe nie wymaga wcześniejszego zgłoszenia krajowego. Zgłaszający może również wznieść wniosek o odroczenie publikacji wzoru na maksymalny czas 30 miesięcy. Po publikacji, każde wyznaczone państwo może dokonać badania wzoru zgodnie z prawem obowiązującym w danym państwie, z wyłączeniem wymagań formalnych weryfikowanych przez Biuro. Jeżeli zgłaszający nie otrzyma pisma odmawiającego udzielenia ochrony, jest to tożsame z uznaniem przez zainteresowane państwo rejestracji międzynarodowej i jej skutków.
Więcej informacji:
 
OPŁATY
·         http://www.wipo.int/export/sites/www/hague/en/fees/pdf/sched.pdf
·         http://www.wipo.int/export/sites/www/hague/en/fees/pdf/individ-fee.pdf
FORMULARZE
·         http://www.wipo.int/edocs/formdocs/form-hague/en/form_dm_1.pdf
·         http://www.wipo.int/hague/en/forms/
 
Więcej informacji na temat wzorów przemysłowych dostępnych pod adresem: http://www.uprp.pl/rozne/wzory_przemyslowe.pdf